Między tradycją a kreacją. Niematerialne dziedzictwo kulturowe obszarów nadbużańskich

Abstract

Niniejsza monografia koncentruje się na problematyce niematerialnego dziedzictwa kulturowego obszarów nadbużańskich w kontekście przemian zachodzących zarówno w przestrzeniach miejskich, jak i wiejskich. Publikacja stanowi rezultat dyskusji naukowej i wymiany doświadczeń badaczy, badaczek i praktyków, które miały miejsce podczas II Konferencji naukowo-branżowej „Niematerialne dziedzictwo kulturowe obszarów nadbużańskich w kreatywnych przestrzeniach miejskich i wiejskich”, zorganizowanej w lutym 2026 roku w Białej Podlaskiej. Autorzy i autorki pięciu rozdziałów monografii „Między tradycją a kreacją. Niematerialne dziedzictwo kulturowe obszarów nadbużańskich” między innymi w duchu antropologii w domu analizują własne środowisko, przyczyniają się do zrozumienia rzeczywistości, która jest im bliska biograficznie. Wędrowali śladami opowieści, zwyczajów, zabaw, pieśni i szeptów. Sięgali po relacje tych, którzy byli orędownikami zwyczajów, pełnili funkcję strażniczek i strażników norm – wiele głosów pozyskali.

The aim of this chapter is to present the cultural heritage of Southern Podlasie from the perspective of its developmental potential and to reflect on whether, and to what extent, it can serve as a foundation for the region’s future. The chapter is theoretical and conceptual in nature and is based on an analysis of the relevant literature concerning the local environment and the concept of slow tourism as an alternative model for the development of peripheral regions. The analysis employs the Three- Dimensional Model of the Local Environment, which enables a comprehensive assessment of the resources and deficiencies of Southern Podlasie. The findings indicate that, despite significant socio-economic constraints, the region possesses substantial natural and cultural assets that are conducive to the development of slow tourism. The conclusions emphasize that cultural heritage can become a cornerstone of the region’s future, provided that it is no longer viewed solely as an object of preservation and archiving, but is instead integrated into sustainable local development practices. Among these practices, slow tourism emerges as one of the most important opportunities.