Książki/rozdziały (WU)
Stały URI dla tej kolekcji
Przeglądaj
Ostatnio nadesłane prace
1 - 5 z 1204
-
RekordModel zarządzania incydentem cyberbezpieczeństwa w administracji odpowiedzialnej za ochronę granic A Model for Managing Cybersecurity Incidents in the Administration Responsible for Border Protection(Akademia Bialska im. Jana Pawła II, 2026)Rozdział przedstawia model zarządzania incydentem cyberbezpieczeństwa w administracji odpowiedzialnej za ochronę granic. Punktem wyjścia jest założenie, że incydent w systemach granicznych nie jest wyłącznie zdarzeniem technicznym, lecz zdarzeniem wpływającym na ciągłość funkcji państwa: identyfikację osób, kontrolę przepływów, wymianę danych, komunikację kryzysową oraz zaufanie do decyzji administracyjnych. Problem badawczy dotyczy sposobu ujęcia procesu obsługi incydentu tak, aby obejmował jednocześnie wymiar techniczny, operacyjny, prawny i komunikacyjny. Celem opracowania jest zaproponowanie modelu interpretacyjno- aplikacyjnego, który łączy fazy reagowania na incydent z wymaganiami cyberodporności i ciągłości działania. Zastosowano analizę dokumentów prawnych, standardów i literatury oraz modelowanie koncepcyjne oparte na scenariuszu referencyjnym. Wyniki wskazują, że skuteczność reakcji zależy od jasnych progów eskalacji, wspólnego obrazu sytuacji, integracji ról, zdolności do pracy w stanie kontrolowanej degradacji oraz wykorzystania wniosków po incydencie do wzrostu dojrzałości organizacyjnej.
-
RekordCyberzagrożenia a proces transformacji energetycznej. W jaki sposób nowe zagrożenia mogą spowalniać proces transformacji energetycznej państwa na przykładzie Polski? / Cyber Threats and the Energy Transition. How Might New Threats Slow Down a Country’s Energy Transition, Taking Poland as an Example?(Akademia Bialska im. Jana Pawła II, 2026)Cyberzagrożenia i transformacja energetyczna to zagadnienia ze sobą powiązane. Ponieważ systemy energetyczne są coraz częściej uzależnione od cyfryzacji, wiąże się to zarówno z korzyściami, jak i z zagrożeniami. Korzyściami mogą być szybsze dostawy i większa automatyzacja. Z kolei zagrożenia to przykładowo potencjalne cyberzagrożenia takie jak cyberataki, a także wiele innych zjawisk, którymi mogą być wyłudzenia danych i oszustwa finansowe. W Polsce od wielu lat zachodzą zarówno proces cyfryzacji, jak i transformacji energetycznej. Celem pracy jest zbadanie tego, w jaki sposób cyberzagrożenia mogą negatywnie wpływać na transformację energetyczną państwa na przykładzie Polski. W Polsce od 2014 roku liczba zgłoszonych cyberzagrożeń w sektorze energetycznym stale rośnie w liczbach bezwzględnych, a sektor energetyczny jest wśród pięciu najczęściej obsługiwanych sektorów przez zespół CERT Polska. Najpoważniejszymi incydentami, które dotyczą polskiej transformacji energetycznej, są różne cyberataki. Najczęściej doprowadzają one do wykradzenia danych poufnych od firm energetycznych i instytucji zajmujących się energetyką. Są także inne skutki takich działań, jak utrata częściowej kontroli nad elektrowniami i stronami internetowymi firm energetycznych. Bezpośrednio powoduje to mniejszy dostęp społeczeństwa do energii elektrycznej, a także zmniejsza zaufanie Polaków do firm energetycznych. W trakcie badania przedstawione zostały w formie tabel i opisów incydenty w liczbie nominalnej, a także w formie opisowej najpoważniejsze przypadki cyberzagrożeń dotykających polskiej transformacji energetycznej i całego sektora energetycznego.
-
RekordCyberodporność systemów granicznych / Cyber Resilience of Border Systems(Akademia Bialska im. Jana Pawła II, 2026)Celem rozdziału jest opracowanie i uzasadnienie referencyjnego modelu cyberodporności systemów granicznych (BORDER-CyRes), który integruje działania w obszarze prewencji, detekcji, reagowania i odtwarzania w wymiarze technicznym, organizacyjnym i proceduralnym. Problem badawczy sformułowano: w jaki sposób projektować i operacjonalizować cyberodporność systemów teleinformatycznych wspierających ochronę granic, aby zapewnić jednocześnie ciągłość odprawy, bezpieczeństwo informacji oraz skuteczną koordynację działań międzyinstytucjonalnych w warunkach rosnących zagrożeń cybernetycznych? Przyjęto hipotezę, że zastosowanie zintegrowanego modelu cyberodporności opartego na podejściu warstwowym, łączącego rozwiązania techniczne, organizacyjne i proceduralne oraz uwzględniającego wymagania regulacyjne i realne profile zagrożeń, umożliwia zwiększenie zdolności systemów granicznych do utrzymania funkcji krytycznych i szybkiego odtworzenia działania po incydencie. W badaniach zastosowano metody badawcze, w tym analizę normatywną aktów prawnych i standardów, analizę danych wtórnych i raportów dotyczących zagrożeń cybernetycznych oraz walidację scenariuszową modelu w odniesieniu do wybranych typów incydentów, takich jak ataki DDoS, ransomware oraz incydenty łańcucha dostaw. Uzyskane wyniki wskazują, że zaproponowany model cyberodporności umożliwia systematyczne projektowanie architektury bezpieczeństwa, usprawnienie procesów reagowania na incydenty oraz lepsze dopasowanie mechanizmów ochrony do specyfiki środowiska granicznego, co może wspierać zarówno praktykę operacyjną instytucji granicznych, jak i dalsze badania nad bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej.
-
RekordCyberzagrożenia w sektorach bezpieczeństwa państwa(Akademia Bialska im. Jana Pawła II, 2026)Za punkt wyjścia przyjmujemy założenie, że odporność państwa wymaga ujęcia systemowego: rozpoznania zależności między instytucjami i sektorami, identyfikacji węzłów krytycznych (infrastruktura, dane, łańcuchy dostaw, zasoby ludzkie), a także integracji mechanizmów prewencji, reagowania i odbudowy. Cyberzagrożenia nie uderzają bowiem wyłącznie w serwery i sieci, ale przede wszystkim w procesy – decyzyjne, logistyczne, operacyjne, finansowe i społeczne – które umożliwiają realizację zadań państwa. Skutkiem może być nie tylko utrata poufności lub dostępności danych, lecz także paraliż usług, destabilizacja zaufania, eskalacja napięć oraz wymierne koszty gospodarcze i zdrowotne. Struktura tomu prowadzi czytelnika od poziomu strategicznego i geopolitycznego, przez architekturę bezpieczeństwa międzynarodowego i narodowego, aż po analizy sektorowe oraz problematykę wrażliwych grup i danych szczególnie chronionych. Niniejsza monografia ma charakter problemowy i aplikacyjny. Łączy analizy strategiczne i instytucjonalne z ujęciami sektorowymi, prawnymi i społecznymi, oferując zarówno diagnozę, jak i wskazania użyteczne dla praktyków. Adresujemy ją przedstawicielom administracji publicznej, służbom i formacjom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo, Siłom Zbrojnym, ekspertom cyberbezpieczeństwa, osobom zajmującym się zarządzaniem ryzykiem i ciągłością działania, środowisku akademickiemu, a także wszystkim, którzy podejmują decyzje w obszarach krytycznych dla odporności państwa.
-
RekordWybrane cyberzagrożenia w logistyce XXI w. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w ochronie łańcuchów dostaw / Selected Cyber Threats in 21st-Century Logistics. The Use of Artificial Intelligence in Supply Chain Security(Akademia Bialska im. Jana Pawła II, 2026)Celem niniejszego rozdziału było ukazanie ewolucji logistyki w XXI w. w kontekście rosnącej podatności na zagrożenia cybernetyczne oraz analiza metod przeciwdziałania tym zagrożeniom, ze szczególnym uwzględnieniem zastosowania sztucznej inteligencji w ochronie łańcuchów dostaw. W pracy przeprowadzono kompleksową analizę wpływu cyberzagrożeń na funkcjonowanie logistyki, identyfikując kluczowe obszary ryzyka, w tym ataki na systemy zarządzania łańcuchem dostaw (SCM), zakłócenia w infrastrukturze teleinformatycznej oraz wykorzystanie dezinformacji jako narzędzia destabilizującego procesy logistyczne. Szczególną uwagę poświęcono zjawisku dezinformacji, które w dobie globalizacji i dynamicznego przepływu danych stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa operacyjnego podmiotów logistycznych. Ponadto wskazano mechanizmy propagowania fałszywych informacji oraz ich wpływ na decyzje podejmowane w ramach zarządzania łańcuchem dostaw. Przeanalizowano również scenariusze manipulacji danymi i ich konsekwencje dla efektywności operacyjnej przedsiębiorstw logistycznych. W kontekście przeciwdziałania cyberzagrożeniom podjęto rozważania na temat wykorzystania sztucznej inteligencji jako jednego z narzędzi wykorzystywanych w ochronie łańcuchów dostaw. Omówiono zastosowanie algorytmów uczenia maszynowego w detekcji anomalii w systemach teleinformatycznych, wykrywaniu incydentów bezpieczeństwa oraz automatyzacji reakcji na potencjalne zagrożenia. Dodatkowo zwrócono uwagę na rolę sztucznej inteligencji w predykcji ryzyka oraz optymalizacji procesów logistycznych w kontekście zapewnienia ich odporności na cyberataki. Na podstawie przeprowadzonych analiz opracowano rekomendacje dotyczące wzmacniania cyberbezpieczeństwa w logistyce, ze szczególnym uwzględnieniem strategii integracji sztucznej inteligencji z tradycyjnymi metodami zarządzania bezpieczeństwem w łańcuchach dostaw. Wskazano kierunki przyszłych badań w obszarze ochrony systemów logistycznych przed zagrożeniami cybernetycznymi i dezinformacyjnymi. Całość opracowania zwieńczono podsumowaniem, w którym podkreślono wnioski dotyczące wyzwań i możliwości, jakie niesie XXI w. dla bezpieczeństwa logistyki w erze cyfrowej transformacji.