Zależność pomiędzy dietą, mikrobiomem jelitowym i chorobami skóry / The Relationship Between Diet, the Gut Microbiome, and Skin Diseases

Abstract

Choroby skóry należą do najczęściej występujących problemów zdrowotnych w populacji europejskiej i istotnie wpływają na jakość życia pacjentów. Do najczęstszych schorzeń dermatologicznych zalicza się grzybicę skóry, atopowe zapalenie skóry (AZS), trądzik, łysienie oraz łuszczycę. W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się na zależności pomiędzy dietą, mikrobiotą jelitową a stanem skóry. Celem rozdziału było przedstawienie aktualnego stanu wiedzy dotyczącego wpływu diety i mikrobiomu jelitowego na rozwój oraz przebieg najczęściej występujących chorób skóry. Analiza piśmiennictwa wskazuje, że skład i aktywność mikrobioty jelitowej odgrywają istotną rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu, regulacji odpowiedzi immunologicznej oraz integralności bariery jelitowej. Dysbioza jelitowa może prowadzić do nasilenia procesów zapalnych i sprzyjać rozwojowi lub zaostrzeniu chorób dermatologicznych. Szczególnie niekorzystny wpływ wykazuje dieta zachodnia, bogata w produkty wysokoprzetworzone, tłuszcze nasycone oraz produkty o wysokim indeksie glikemicznym, a uboga w błonnik pokarmowy. Z kolei dieta oparta na produktach roślinnych, bogata w błonnik, antyoksydanty, wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, prebiotyki i probiotyki, może korzystnie wpływać na skład mikrobioty jelitowej oraz ograniczać nasilenie objawów chorób skóry. Coraz więcej danych wskazuje, że holistyczne podejście terapeutyczne, obejmujące indywidualnie dobraną dietoterapię oraz wspomaganie mikrobiomu jelitowego, może stanowić wartościowe uzupełnienie leczenia dermatologicznego. Konieczne są jednak dalsze badania pozwalające na dokładniejsze poznanie mechanizmów osi jelito-skóra oraz opracowanie skutecznych strategii żywieniowych wspierających leczenie chorób skóry.

Skin diseases are among the most common health problems in the European population and significantly impact patients’ quality of life. The most common dermatological conditions include fungal skin infections, atopic dermatitis (AD), acne, alopecia, and psoriasis. In recent years, increasing attention has been paid to the relationships between diet, the gut microbiota, and skin health. The aim of this chapter was to present the current state of knowledge regarding the influence of diet and the gut microbiome on the development and course of the most common skin diseases. A review of the literature indicates that the composition and activity of the gut microbiota play a significant role in maintaining the body’s homeostasis, regulating the immune response, and preserving the integrity of the intestinal barrier. Intestinal dysbiosis can lead to the exacerbation of inflammatory processes and promote the development or worsening of dermatological diseases. The Western diet, rich in highly processed foods, saturated fats, and foods with a high glycemic index, and low in dietary fiber, has a particularly adverse effect. In contrast, a plant-based diet rich in fiber, antioxidants, omega-3 polyunsaturated fatty acids, prebiotics, and probiotics can positively influence the composition of the gut microbiota and reduce the severity of skin disease symptoms. A growing body of evidence suggests that a holistic therapeutic approach, including individually tailored dietary therapy and support for the gut microbiome, may serve as a valuable adjunct to dermatological treatment. However, further research is needed to better understand the mechanisms of the gut-skin axis and to develop effective dietary strategies to support the treatment of skin diseases.