Model opieki pielęgniarskiej nad pacjentem z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc / Model of Nursing Care for Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease

Abstract

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest jedną z głównych przyczyn zachorowalności i umieralności na świecie. Choroba prowadzi do postępującego ograniczenia przepływu powietrza przez drogi oddechowe, pogorszenia wydolności organizmu oraz obniżenia jakości życia pacjentów. Istotną rolę w procesie terapeutycznym odgrywa kompleksowa opieka pielęgniarska ukierunkowana na kontrolę objawów, edukację zdrowotną oraz profilaktykę zaostrzeń choroby. Celem rozdziału było przedstawienie modelu opieki pielęgniarskiej nad pacjentem z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc na podstawie indywidualnego studium przypadku. Badanie przeprowadzono metodą studium przypadku u 62-letniego pacjenta hospitalizowanego z powodu zaostrzenia POChP i współistniejącego zapalenia płuc. Wykorzystano analizę dokumentacji medycznej, wywiad, obserwację oraz pomiary. Zastosowano następujące narzędzia badawcze: COPD Assessment Test (CAT), zmodyfikowaną skalę duszności MRC, skalę BODE, skalę Padewską, skalę Glasgow Coma Scale, skalę NRS, spirometrię, pulsoksymetrię oraz sześciominutowy test marszowy. Pacjent z wieloletnim wywiadem nikotynowym, zaawansowaną POChP, przewlekłą niewydolnością oddechową, tracheostomią i respiratoroterapią domową prezentował znaczne ograniczenie sprawności funkcjonalnej oraz liczne choroby współistniejące. Uzyskano wynik 32 pkt w skali CAT, 4 pkt w skali MRC oraz 9 pkt w skali BODE, co wskazywało na ciężki przebieg choroby i wysokie ryzyko niekorzystnego rokowania. Zidentyfikowano trzy główne problemy pielęgniarskie: nieefektywne oddychanie związane z dusznością, nieskuteczne oczyszczanie dróg oddechowych z powodu nadmiernej ilości wydzieliny oraz potrzebę edukacji zdrowotnej dotyczącej profilaktyki i modyfikacji stylu życia. Wdrożone działania pielęgniarskie przyczyniły się do poprawy drożności dróg oddechowych, zmniejszenia nasilenia duszności oraz utrzymania odpowiedniej kontroli choroby. POChP znacząco obniża jakość życia pacjentów i prowadzi do ograniczenia samodzielności. Indywidualnie zaplanowana opieka pielęgniarska pozwala skutecznie ograniczać objawy choroby, poprawiać komfort życia oraz wspierać pacjenta w radzeniu sobie z przewlekłą niewydolnością oddechową. Szczególne znaczenie mają działania edukacyjne, profilaktyczne oraz monitorowanie stanu chorego w celu zapobiegania zaostrzeniom i powikłaniom.

Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is one of the leading causes of morbidity and mortality worldwide. The disease leads to progressive airflow limitation in the airways, a decline in physical performance, and a reduced quality of life for patients. Comprehensive nursing care focused on symptom management, health education, and prevention of disease exacerbations plays a significant role in the therapeutic process. Presentation of a nursing care model for a patient with chronic obstructive pulmonary disease based on an individual case study. The study was conducted using the case study method in a 62-year-old patient hospitalized due to an exacerbation of COPD and concomitant pneumonia. Medical record analysis, interviews, observation, and measurements were utilized. The following research tools were used: the COPD Assessment Test (CAT), the modified MRC dyspnea scale, the BODE scale, the Padewska scale, the Glasgow Coma Scale, the NRS scale, spirometry, pulse oximetry, and the six-minute walk test. A patient with a long history of smoking, advanced COPD, chronic respiratory failure, a tracheostomy, and home ventilator therapy presented with significant functional impairment and numerous comorbidities. A score of 32 on the CAT scale, 4 on the MRC scale, and 9 on the BODE scale was obtained, indicating a severe course of the disease and a high risk of poor prognosis. Three main nursing problems were identified: ineffective breathing associated with dyspnea, ineffective airway clearance due to excessive secretions, and the need for health education regarding prevention and lifestyle modification. The nursing interventions implemented contributed to improved airway patency, reduced shortness of breath, and adequate disease control. COPD significantly reduces patients’ quality of life and leads to a loss of independence. Individually planned nursing care effectively reduces disease symptoms, improves quality of life, and supports patients in managing chronic respiratory failure. Educational and preventive measures, as well as monitoring the patient’s condition, are particularly important for preventing exacerbations and complications.