Incydenty mózgowo-naczyniowe (IMN) – ujęcie kliniczne, komunikacyjne i społeczne / Cerebrovascular accidents (CVA) – clinical, communication, and social perspectives

Abstract

Zaburzenia komunikacji po incydentach mózgowo-naczyniowych (IMN) stanowią istotną barierę w rehabilitacji i powrocie do życia społecznego. Celem niniejszego opracowania jest ukazanie funkcjonalnego podejścia do komunikacji w terapii pacjentów z afazją oraz wskazanie roli narzędzi komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC), w tym systemu Mówik. Praca oparta jest na przeglądzie literatury i doświadczeniu klinicznym, integrując wiedzę z zakresu logopedii, fizjoterapii i edukacji specjalnej. Szczególną uwagę poświęcono funkcjonalnej diagnozie komunikacyjnej oraz współpracy interdyscyplinarnej. Przedstawiono również możliwości indywidualizacji systemów AAC oraz ich dostosowania do pacjentów z ograniczeniami ruchowymi i poznawczymi. Rozdział zawiera tabelaryczne zestawienie typów zaburzeń komunikacyjnych po IMN i propozycji interwencji. Podkreślono znaczenie modelowania komunikacyjnego i roli partnerów komunikacyjnych. W zakończeniu wskazano efekty wdrażania strategii AAC w zespołach rehabilitacyjnych.

Communication disorders following cerebrovascular accidents (CVA) constitute a significant barrier to rehabilitation and return to social life. The aim of this study is to present a functional approach to communication in the therapy of patients with aphasia and to indicate the role of augmentative and alternative communication (AAC) tools, including the Mówik system. The study is based on a review of literature and clinical experience, integrating knowledge from the fields of speech therapy, physiotherapy, and special education. Particular attention is paid to functional communication diagnosis and interdisciplinary cooperation. The possibilities of individualizing AAC systems and adapting them to patients with motor and cognitive limitations are also presented. The chapter includes a tabular summary of the types of communication disorders after CVA and proposed interventions. The importance of communication modeling and the role of communication partners is emphasized. The conclusion highlights the effects of implementing AAC strategies in rehabilitation teams.