Bezpieczeństwo ludności cywilnej w Polsce w kontekście braku miejsc schronienia przed atakiem zbrojnym / Security of the civilian population in Poland in the context of the lack of places of refuge against armed attack

Abstract

Celem rozdziału jest analiza stopnia przygotowania Polski do ochrony ludności cywilnej na wypadek ataku zbrojnego, ze szczególnym uwzględnieniem dostępności miejsc schronienia oraz przewidywanych reakcji społecznych w sytuacji nagłego zagrożenia. W części wprowadzającej opisano podstawy prawne i obowiązki państwa oraz samorządów w zakresie ochrony cywilnej. Kolejna część została poświęcona szczegółowej analizie infrastruktury ochronnej w Polsce, opartej na raportach Najwyższej Izby Kontroli i Państwowej Straży Pożarnej, wskazując na niedobory w liczbie i stanie technicznym schronów. Przykład miasta Kołobrzeg zilustrował, jak niedostateczna infrastruktura może wpływać na realne szanse mieszkańców na przetrwanie. Następnie przedstawiono psychologiczne aspekty reagowania ludzi na ekstremalne zagrożenia, w tym panikę, psychozę i altruizm, analizując zarówno historyczne, jak i współczesne przykłady z Polski i Ukrainy. Ważną częścią rozdziału była także rola percepcji i świadomości sytuacyjnej w podejmowaniu decyzji w warunkach skrajnego stresu. Badania ankietowe przeprowadzone wśród mieszkańców Kołobrzegu ujawniły niski poziom wiedzy o lokalnych miejscach schronienia oraz sygnałach alarmowych. Główna hipoteza zakładała, że niedobór infrastruktury ochronnej oraz brak wystarczającej edukacji społecznej mogą skutkować chaosem i paniką podczas realnego zagrożenia. Wyniki badań oraz analizy pozwoliły wysunąć wniosek, że Polska nie jest odpowiednio przygotowana do ochrony cywilnej w czasie wojny, a poprawę bezpieczeństwa należy oprzeć zarówno na rozwoju infrastruktury schronowej, jak i edukacji społeczeństwa w zakresie reagowania na sytuacje kryzysowe. W pracy wykorzystano metody analizy dokumentów i aktów prawnych, badanie ankietowe oraz studia przypadków i relacje świadków jako metody teoretyczne i badawcze.

The aim of the chapter is to analyze the degree of Polish preparation to protect civilians in the event of an armed attack, with particular emphasis on the availability of places of refuge and anticipated social reactions in the event of a sudden threat. The introductory part describes the legal basis and obligations of the state and local governments in the field of civil protection. The next part is devoted to a detailed analysis of the protective infrastructure in Poland, based on the reports of the Supreme Audit Office and the State Fire Service, pointing to shortages in the number and technical condition of shelters. The example of the city of Kołobrzeg illustrated how insufficient infrastructure can affect the real chances of survival of residents. It then presents the psychological aspects of how people respond to extreme threats, including panic, psychosis, and altruism, analyzing both historical and contemporary examples from Poland and Ukraine. An important part of the chapter was also the role of perception and situational awareness in decision-making under conditions of extreme stress. Surveys conducted among the residents of Kołobrzeg revealed a low level of knowledge about local places of refuge and alarm signals. The main hypothesis was that the lack of protective infrastructure and the lack of sufficient public education could result in chaos and panic during a real threat. The results of the research and analyses led to the conclusion that Poland is not adequately prepared for civil protection during wartime, and the improvement of security should be based on both the development of shelter infrastructure and the education of the public in responding to crisis situations. The paper uses methods of analysis of documents and legal acts, a survey as well as case studies and witness accounts as theoretical and research methods.