Sytuacja opiekunów osób z niepełnosprawnością / Situation of carers of people with disabilities

Abstract

Praca fizjoterapeuty obejmuje nie tylko zabiegi wykonywane w placówkach ambulatoryjnych, ale również wizyty w domu pacjenta, podczas których bardzo często nie ma możliwości posłużenia się specjalistycznym sprzętem dostępnym w gabinetach, bądź w oddziałach rehabilitacyjnych. Praca w domu pacjenta często prowadzi do przeciążeń u fizjoterapeuty, a nawet urazów spowodowanych brakiem odpowiednich warunków. Stąd warto zwrócić uwagę na wsparcie procesu rehabilitacji ze strony rodziny lub osób zajmujących się codzienną opieką nad pacjentem i podkreślić, że praca opiekunów osób z niepełnosprawnością jest pracą w większości całodobową. Celem pracy było poznanie sytuacji opiekunów osób z niepełnosprawnością – ich zaangażowania, trudności oraz wsparcia jakie otrzymują na co dzień w opiece nad niepełnosprawnymi członkami rodzin. Podjęto próbę określenia obciążeń psychicznych i fizycznych, na które takie osoby mogą być narażone. Badaniem objęto 134 osoby – opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnością ruchową (N=55) i psychiczną (N=79). Jako kryterium podziału grup przyjęto stopień niepełnosprawności podopiecznego. Badanie zrealizowano metodą sondażu diagnostycznego w wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. Otrzymane wyniki badań poddano wnikliwej analizie statystycznej. Oceniono korelacje rang Spearmana pomiędzy rodzajem niepełnosprawności a stopniem niepełnosprawności podopiecznego. Różnice między poszczególnymi grupami określono wykorzystując test Kruskala-Wallisa oraz statystykę chi-kwadrat. W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące opiekunów podopiecznych z różnym stopniem niepełnosprawności w kontekście wybranych zmiennych warunkujących ich sytuację. Omówiono relacje między trzema zmiennymi: wysiłkiem fizycznym, wysiłkiem psychicznym i stopniem niepełnosprawności podopiecznego. Analiza danych wskazuje na istotne zależności, które warto rozważyć w kontekście opieki nad osobami z niepełnosprawnościami. Osoby, które doświadczają większego obciążenia fizycznego w pracy opiekuńczej, często raportują również wyższy poziom obciążenia psychicznego, co może wynikać z wzajemnego oddziaływania tych aspektów.

The work of a physiotherapist includes not only treatments performed in outpatient facilities, but also visits to the patient’s home, during which it is often impossible to use the specialized equipment available in offices or rehabilitation wards. Working in the patient’s home often leads to overload for the physiotherapist and even injuries caused by a lack of appropriate conditions. Therefore, it is worth paying attention to the support of the rehabilitation process by the family or people involved in the daily care of the patient and emphasizing that the work of caregivers of people with disabilities is mostly a 24-hour job. The aim of the study was to learn about the situation of caregivers of people with disabilities – their commitment, difficulties, and the support they receive on a daily basis in caring for disabled family members. An attempt was made to determine the mental and physical burdens to which such people may be exposed. The study covered 134 people – caregivers of adults with physical (N=55) and mental (N=79) disabilities. The degree of disability of the person being cared for was used as the criterion for dividing the groups. The study was conducted using a diagnostic survey method with a proprietary questionnaire. The results of the study were subjected to a thorough statistical analysis. Spearman’s rank correlations between the type of disability and the degree of disability of the person being cared for were assessed. The differences between individual groups were determined using the Kruskal-Wallis test and chi-square statistics. The paper presents the results of research on caregivers of patients with varying degrees of disability in the context of selected variables determining their situation. The relationships between three variables are discussed: physical effort, mental effort, and the degree of disability of the person being cared for. The analysis of the data indicates significant correlations that are worth considering in the context of caring for people with disabilities. People who experience greater physical strain in their caregiving work often also report higher levels of mental strain, which may be due to the interaction between these aspects.