Doświadczenia w szkolnym wychowaniu fizycznym a aktywność ruchowa osób z niepełnosprawnością w życiu dorosłym / Experiences in school physical education and physical activity of people with disabilities in adult life

Abstract

Edukacja w kulturze fizycznej mająca miejsce w trakcie zajęć wychowania fizycznego powinna zaszczepić w młodym człowieku uświadomioną potrzebę ruchu, która będzie pielęgnowana również w życiu dorosłym. Szczególnie istotne jest to w przypadku osób z niepełnosprawnością, których aktywność fizyczna stanowi drogę wspierania rozwoju i kontynuację działań rehabilitacyjnych. Celem badań było porównanie doświadczeń zdobytych w trakcie wychowania fizycznego przez osoby dorosłe o różnym poziomie sprawności w kontekście aktualnego poziomu ich aktywności ruchowej. Badanie przeprowadzono na terenie województwa lubelskiego w losowo wybranych ośrodkach rekreacji ruchowej i publicznych zakładach opieki zdrowotnej. Wzięły w nim udział dwie grupy osób: A – z trwałą niepełnosprawnością ruchową oraz B – systematycznie uprawiający rekreację fizyczną (łącznie 109 respondentów obu płci). W badaniu wykorzystano: Międzynarodowy Kwestionariusz Aktywności Fizycznej (IPAQ) – w wersji krótkiej, Skalę Złożonych Czynności Dnia Codziennego (IADL) oraz kwestionariusz autorskiej ankiety. Blisko ¼ respondentów z niepełnosprawnością trwałą potwierdziła swój negatywny stosunek do szkolnych zajęć ruchowych. Powodem ich przykrych doświadczeń był przede wszystkim: fakt niedostosowania poziomu ćwiczeń do możliwości badanego, warunki organizacyjno- techniczne, w jakich odbywały się lekcje wychowania fizycznego oraz poczucie pomijania w grach i zabawach. Przeciwnie do nich, zdecydowana większość (88%) ankietowanych systematycznie uprawiających rekreacyjną aktywność ruchową zadeklarowała swój pozytywny lub zdecydowanie pozytywny stosunek do wychowania fizycznego. Doświadczenia w szkolnych zajęciach ruchowych respondentów obu grup różnią się istotnie. Mniej pozytywne doświadczenia w wychowaniu fizycznym osób z niepełnosprawnością trwałą stanowią jedną z prawdopodobnych przyczyn ich aktualnej bierności ruchowej.