Dogoterapia a rozwój motoryki małej u dzieci z niepełnosprawnością w ocenie dogoterapeutów / Dog therapy and the development of fine motor skills in children with disabilities as assessed by dog therapists

Abstract

Motoryka stanowi ogół czynności ruchowych człowieka, obejmujących zespół zdolności motorycznych, do których zalicza się m.in.: wytrzymałość, wydolność fizyczną, koordynację, równowagę, świadomość ciała, siłę, ruchomość, szybkość oraz zdolność reakcji. Dzieli się ją na motorykę dużą, która odpowiada za duże partie mięśni oraz motorykę małą, do której zaliczamy precyzyjne ruchy dłoni i palców. Rozwój motoryki małej dziecka może zostać zaburzony, najczęściej przez niepełnosprawność intelektualną lub fizyczną, a także przez spektrum autyzmu lub nadpobudliwość ruchową. Deficyty w rozwoju motoryki małej objawiać się mogą jako trudności w pracy precyzyjnej, niechętnie wykonywane czynności samoobsługowe czy też jako obniżone lub zawyżone napięcie mięśniowe kończyn górnych lub obręczy barkowej. W takiej sytuacji należy podjąć z dzieckiem pracę terapeutyczną. Jedną z metod jest terapia ręki, której głównym celem jest usprawnienie dziecka tak, aby osiągnęło optymalny poziom w zakresie samoobsługi, sprawności manualnej oraz grafomotoryki. Innym sposobem pracy z dzieckiem jest dogoterapia. Metoda ta opiera się na wykorzystaniu odpowiednio wyselekcjonowanego i wyszkolonego psa w charakterze motywacyjnym dla dzieci w trakcie zajęć terapeutycznych.

Motor skills are all the movements a person can do, including motor abilities like endurance, physical fitness, coordination, balance, body awareness, strength, mobility, speed, and reaction time. It is divided into gross motor skills, which are responsible for large muscle groups, and fine motor skills, which include precise movements of the hands and fingers. The development of a child’s fine motor skills can be impaired, most often by intellectual or physical disability, as well as by autism spectrum disorder or hyperactivity. Deficits in the development of fine motor skills may manifest themselves as difficulties in performing precise tasks, reluctance to perform self-care activities, or reduced or excessive muscle tone in the upper limbs or shoulder girdle. In such a situation, therapeutic work with the child should be undertaken. One method is hand therapy, the main goal of which is to improve the child’s skills so that they achieve an optimal level of self-care, manual dexterity, and graphomotor skills. Another way of working with the child is dog therapy. This method is based on the use of a specially selected and trained dog as a motivation for children during therapy sessions.