Rola sankcji unijnych w konflikcie rosyjsko-ukraińskim 2022-2025. Aspekty prawne i międzynarodowe / The role of EU sanctions in the Russian-Ukrainian conflict 2022-2025. Legal and international aspects

Abstract

Celem rozdziału jest analiza roli, jaką pełnią sankcje Unii Europejskiej jako instrument prawa międzynarodowego oraz polityki zagranicznej na przykładzie konfliktu rosyjsko- ukraińskiego po 2022 r. Autorka skupia się na podstawach prawnych środków restrykcyjnych przyjmowanych przez UE wobec Rosji, ich zgodności z międzynarodowymi normami prawnymi oraz efektywności z perspektywy politycznej, gospodarczej i strategicznej. Główna hipoteza badawcza zakłada, że sankcje unijne – mimo, że nie przyniosły natychmiastowego zakończenia agresji – stanowią legalne i skuteczne narzędzie oddziaływania międzynarodowego, przyczyniające się do osłabienia potencjału militarnego i gospodarczego Rosji, a także wzmacniające pozycję UE jako aktora globalnego. W rozdziale zastosowano metodę analizy dogmatyczno-prawnej, dokumentacyjnej i ilościowej, a także elementy studium przypadku – w szczególności dotyczącego kolejnych pakietów sankcji przyjmowanych przez Unię Europejską w latach 2022-2025. Wnioski wskazują, że sankcje unijne wobec Rosji, mimo braku bezpośredniego efektu politycznego, przyczyniły się do strategicznego osłabienia agresora i ograniczenia jego zdolności do eskalacji konfliktu. Dodatkowo, działania UE miały istotne znaczenie dla zachowania jedności wspólnoty międzynarodowej i podkreśliły konieczność dalszej profesjonalizacji oraz instytucjonalizacji polityki sankcyjnej.

The aim of the chapter is to analyze the role of European Union sanctions as an instrument of international law and foreign policy, using the example of the Russia–Ukraine conflict after 2022. The author focuses on the legal foundations of restrictive measures adopted by the EU against Russia, their compliance with international legal norms, and their effectiveness from political, economic, and strategic perspectives. The main research hypothesis assumes that EU sanctions – although they have not led to the immediate cessation of aggression – constitute a lawful and effective tool of international influence, contributing to the weakening of Russia’s military and economic potential, while also strengthening the EU’s position as a global actor. The chapter employs dogmatic-legal, documentary, and quantitative methods, as well as elements of case study analysis - particularly with regard to successive sanctions packages adopted by the European Union between 2022 and 2025. The findings suggest that, despite the absence of a direct political breakthrough, EU sanctions against Russia have contributed to the strategic weakening of the aggressor and have limited its capacity to escalate the conflict. Moreover, the EU’s actions have played an important role in maintaining international unity and highlighted the need for further professionalization and institutionalization of the Union’s sanctions policy.