Bezpieczeństwo indywidualne mieszkańców województwa podkarpackiego w kontekście wydarzeń związanych z drugim etapem wojny w Ukrainie – wybrane zagadnienia Individual security of the residents of the Podkarpackie Province in the context of events related to the second stage of the war in Ukraine – selected topics

Abstract

Celem rozdziału jest analiza postrzegania bezpieczeństwa przez mieszkańców województwa podkarpackiego w kontekście wojny w Ukrainie oraz ocena ich reakcji i gotowości na potencjalne zagrożenia. Region ten od lutego 2022 r. pełni funkcję recepcyjną dla uchodźców oraz tranzytową dla pomocy międzynarodowej, co istotnie wpłynęło na lokalne poczucie bezpieczeństwa. W rozdziale omówiono ewolucję pojęcia bezpieczeństwa – od klasycznego, państwowego wymiaru, do indywidualnego i subiektywnego odczuwania zagrożeń przez jednostkę. Problem badawczy sformułowano: W jaki sposób wojna w Ukrainie wpływa na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców województwa podkarpackiego oraz ich gotowość do działań przygotowawczych? Przeprowadzone w 2024 r. badania empiryczne na próbie mieszkańców wykazały podzielone opinie: część respondentów dostrzegała wysoki poziom zagrożenia i wyrażała obawy, jednak większość nie podjęła konkretnych działań przygotowawczych. Respondenci częściej wskazywali sąsiednie województwa jako bezpieczniejsze od własnego. Pomimo realnego ryzyka nie zaobserwowano paniki, a badania odzwierciedliły etap przejściowy między reakcją kryzysową a oswojeniem z sytuacją. Wyniki podkreślają znaczenie większego zaangażowania społeczeństwa w działania zwiększające odporność oraz konieczność intensyfikacji edukacji w zakresie zarządzania kryzysowego. W rozdziale odniesiono się jedynie do wybranych wniosków. W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego z zastosowaniem techniki ankietowania opartej na autorskim kwestionariuszu ankiety.

The aim of the chapter is to analyze the perception of security by the inhabitants of the Podkarpackie Voivodeship in the context of the war in Ukraine and to assess their response and readiness to potential threats. Since February 2022, this region has been a reception area for refugees and a transit service for international aid, which has significantly affected the local sense of security. The chapter discusses the evolution of the concept of security – from the classical, state dimension to the individual and subjective perception of threats by the individual. The research problem was formulated: How does the war in Ukraine affect the sense of security of the inhabitants of the Podkarpackie Voivodeship and their readiness for preparatory activities? Empirical research conducted in 2024 on a sample of residents showed divided opinions: some respondents perceived a high level of threat and expressed concerns, but most did not take specific preparatory measures. Respondents more often indicated the neighbouring voivodeships as safer than their own. Despite the real risk, no panic was observed, and the research reflected a transitional stage between crisis response and familiarization. The results highlight the importance of greater public involvement in resilience activities and the need to intensify crisis management education. The chapter refers only to selected conclusions. The study used the method of a diagnostic survey with the use of a questionnaire technique based on the author’s questionnaire.