Zagrożenia asymetryczne we współczesnym środowisku bezpieczeństwa / Asymmetric Threats in the Contemporary Security Environment

Abstract

Celem rozdziału jest przedstawienie istoty oraz charakterystyki zagrożeń asymetrycznych we współczesnym środowisku bezpieczeństwa, a także wskazanie ich głównych form, podmiotów sprawczych oraz sposobów przeciwdziałania. Problem badawczy sformułowano: w jaki sposób zagrożenia asymetryczne wpływają na współczesny system bezpieczeństwa państw oraz jakie czynniki determinują ich rosnące znaczenie w środowisku międzynarodowym? Przyjęto hipotezę, że zagrożenia asymetryczne, ze względu na swoją nieprzewidywalność, elastyczność organizacyjną podmiotów je generujących oraz wykorzystywanie dysproporcji potencjałów, stanowią jedno z kluczowych wyzwań dla bezpieczeństwa państw i wymagają stosowania niestandardowych metod przeciwdziałania. W rozdziale zastosowano metody badawcze właściwe dla nauk o bezpieczeństwie, w szczególności analizę literatury przedmiotu, analizę porównawczą oraz metodę analizy systemowej, pozwalające na identyfikację typów zagrożeń asymetrycznych, ich uwarunkowań oraz konsekwencji dla bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego. Główny wniosek wskazuje, że współczesne środowisko bezpieczeństwa charakteryzuje się rosnącą rolą aktorów niepaństwowych oraz niestandardowych form oddziaływania, które mogą generować skutki nieproporcjonalne do posiadanego potencjału, co wymusza redefinicję dotychczasowych modeli reagowania i rozwój kompleksowych działań asymetrycznych w wymiarze militarnym, policyjnym i politycznym.

The aim of the chapter is to present the essence and characteristics of asymmetric threats in the modern security environment, and to outline their main forms, causative agents, and countermeasures. The research problem is formulated as follows: how do asymmetric threats affect the modern security systems of states, and what factors determine their growing importance in the international environment? It has been hypothesised that asymmetric threats, due to their unpredictability, the organisational flexibility of entities that generate them, and the use of disparities in potential, pose key challenges for state security and require non-standard countermeasures. The chapter uses research methods specific to the security sciences, in particular the analysis of the literature on the subject, comparative analysis, and systemic analysis, allowing for the identification of types of asymmetric threats, their determinants, and their consequences for national and international security. The main conclusion indicates that the modern security environment is characterised by a growing role of non-state actors and non-standard forms of influence, which may generate effects disproportionate to their potential, forcing the redefinition of existing response models and the development of comprehensive asymmetric actions across the military, police and political dimensions.