Świadomość rodziców na temat zagrożenia wystąpienia anoreksji / Parents’ Awareness of the Risk of Anorexia

Abstract

Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) jest jednym z najpoważniejszych zaburzeń odżywiania, którego etiologia obejmuje czynniki biologiczne, psychologiczne i środowiskowe. Szczególną rolę w profilaktyce i wczesnym rozpoznawaniu choroby odgrywają rodzice, którzy powinni posiadać wiedzę na temat objawów, czynników ryzyka oraz możliwości uzyskania pomocy specjalistycznej. Celem badań była ocena stanu wiedzy rodziców dzieci w wieku szkolnym na temat objawów, przyczyn i skutków anoreksji oraz działań profilaktycznych związanych z tym zaburzeniem. Badanie przeprowadzono w listopadzie 2024 r. wśród rodziców uczniów jednej ze szkół podstawowych w Lublinie. Z 150 rozprowadzonych kwestionariuszy uzyskano 133 prawidłowo wypełnione ankiety. Narzędzie badawcze stanowił autorski kwestionariusz zawierający 15 pytań zamkniętych i otwartych dotyczących wiedzy na temat anoreksji. Termin „anoreksja” był znany 73% respondentów, jednak jedynie 30% prawidłowo definiowało to zaburzenie. Ponad połowa badanych (52%) dostrzegała wpływ sposobu wychowania na ryzyko rozwoju anoreksji. Większość rodziców nie potrafiła wskazać grup szczególnie narażonych na zachorowanie (61%) ani oszacować częstości występowania choroby wśród dzieci i młodzieży (61%). Jako główne działania profilaktyczne wskazywano rozmowę z dzieckiem (45%), kontrolę spożywanych posiłków (21%) oraz kształtowanie akceptacji własnego wyglądu (15%). Najczęściej wymienianymi sygnałami ostrzegawczymi były utrata masy ciała (33%), jadłowstręt (20%) i obsesyjne liczenie kalorii (20%). Większość respondentów (88%) poprawnie rozpoznała pierwsze objawy anoreksji. W przypadku podejrzenia choroby rodzice najczęściej deklarowali skorzystanie z pomocy lekarza rodzinnego (35%) lub psychologa (25%). Mimo że większość rodziców zna pojęcie anoreksji, ich wiedza dotycząca etiologii, grup ryzyka oraz możliwości uzyskania wsparcia jest niewystarczająca. Konieczne jest prowadzenie działań edukacyjnych zwiększających świadomość rodziców na temat wpływu czynników rodzinnych i środowiskowych na rozwój anoreksji oraz różnorodnych objawów choroby, co może przyczynić się do jej wcześniejszego rozpoznawania i skuteczniejszego leczenia.

Anorexia nervosa is one of the most serious eating disorders, with an etiology that involves biological, psychological, and environmental factors. Parents play a particularly important role in the prevention and early diagnosis of the disease and should be knowledgeable about the symptoms, risk factors, and options for obtaining specialized help. The aim of the chapter was to assess the knowledge of parents of school-aged children regarding the symptoms, causes, and consequences of anorexia, as well as preventive measures related to this disorder. The study was conducted in November 2024 among parents of students at one of the elementary schools in Lublin. Of the 150 questionnaires distributed, 133 were returned correctly completed. The research tool was a custom-designed questionnaire containing 15 closed-ended and open-ended questions regarding knowledge about anorexia. The term “anorexia” was familiar to 73% of respondents, but only 30% correctly defined the disorder. More than half of the respondents (52%) recognized the influence of parenting styles on the risk of developing anorexia. Most parents were unable to identify groups particularly at risk of developing the disorder (61%) or estimate the prevalence of the disorder among children and adolescents (61%). The main preventive measures cited were talking with the child (45%), monitoring their meals (21%), and fostering acceptance of one’s own appearance (15%). The most frequently mentioned warning signs were weight loss (33%), loss of appetite (20%), and obsessive calorie counting (20%). Most respondents (88%) correctly identified the first symptoms of anorexia. In cases of suspected illness, parents most often reported seeking help from a family doctor (35%) or a psychologist (25%). Although most parents are familiar with the concept of anorexia, their knowledge regarding its etiology, risk groups, and available support options is insufficient. It is necessary to conduct educational activities to raise parents’ awareness of the impact of family and environmental factors on the development of anorexia and the various symptoms of the disease, which may contribute to its earlier diagnosis and more effective treatment.